Utdatert nettleser Det ser ut som du bruker en gammel nettleser. Faktafyk.no krever IE 8 og nyere versjoner av Internet Explorer. Last ned nyere nettleser her

Skallen

Harald Nortun Samlaget 2021


Erik og Ben er på fisketur på fjellet og har heile Reinsvatnet for seg sjølv. Eller er dei eigentleg aleine der oppe?

Vi står lenge og fiskar utan napp,
og sola forsvinn bak grå skyer.
Vinden stilnar. Myggen summar
og stikk overalt der han finn hud.
Sommaren er snart slutt her på fjellet,
bjørkeblada begynner å bli gule.
Nettene blir mørkare, kvelden kjem tidleg.
Fisken bit ofte bra i skumringa,
så eg kastar ut spinnaren ein gong til.

Då kjenner eg lukta att.
Den same lukta som tidlegare. Lukta av røyk.
Av bål. Av brent ved.

Har lukta vore her heile tida?
Eller er det innbilling?
Ei uro veks fram i meg.

Ei kjensle av at nokon ser oss.
Står det nokon bak ryggen min?
Eg snur meg og sjekkar.
Rundt vatnet veks fjellbjørk og eine,
og det ligg store steinar overalt.
Det er lett å gøyme seg og spionere.

– Erik, roper Ben igjen og ler.
– Veit du kvifor ingen fiskar i Reinsvatnet?
Det einaste som bit, er myggen!

– Ha ha! Vi prøver igjen i morgon tidleg, seier eg
og sveiver inn for siste gong.
Det er nesten mørkt og på tide å legge seg.
Vi går mot teltet.

– Skal berre på do!
Ben går bak nokre tette busker,
og eg går bak ein diger stein.
Då kjenner eg det igjen, endå sterkare,
ei tydeleg lukt av bål og brent ved.
Eg gjer meg ferdig og kikkar meg rundt.
Og der er beviset.
Eg har hatt rett heile tida.
– Ben, roper eg, – kom hit!

Det knekk i kvister bak meg,
Ben brøyter seg gjennom buskene.

– Sjå der, seier eg og peiker framfor bergveggen.
– Det er bålet vi kjente røyklukt frå.

I ein ring av steinar ligg oske og brent ved.
Eg finn ein kvist og pirkar i bålrestane.
Noko hektar seg fast på kvisten,
det er ein brent fiskekrok.
Eg grev meir og finn ein firkant av metall.

– Sjå, ei beltespenne, seier eg.
– Nokon har vore her på fisketur
og kasta ein krok og eit belte på bålet.
– Kvifor brenne eit belte? spør Ben.
– Sjå, det ligg jo meir ved her!

Ben tek opp noko frå lyngen.
Det ser ut som ei grein utan bork,
klar til å bli lagd på bålet.
Men det er inga grein.
– Ein knokkel! seier han.
– Dei fekk ikkje fisk, dei heller,
så dei har grilla kjøtt.

Ben held knokkelen fram så eg får sjå.
– Det er bitemerke på han, seier han.

Det ser ut som ein svolten fyr
har gnege knokkelen rein for kjøtt.
– Er knokkelen frå ein elg? undrar eg.

– Han er i alle fall for stor til å vere sau.
Ben held knokkelen inntil låret sitt
for liksom å måle lengda.
Knokkelen er like lang som låret hans.
– Er det fleire bein her?
Finn vi skallen, veit vi kva dyr det er.

Vi leiter etter fleire bein,
men vi finn noko anna.
Det er ei hòle i berget. Ben roper ut:
– Det må vere hòla der røvaren budde!
– Ingen kan bu der, seier eg, – hòla er for lita.
Men eg er usikker, kvelden er mørk,
det er vanskeleg å sjå ordentleg.

– Har du fyrstikker? spør Ben.
– I teltet. Har du lommelykt? parerer eg.
– Kan bruke mobilen, svarer Ben.
– Lys inn, då! masar eg.
– Eg la mobilen i teltet etter at eg tok bilde.
Det er jo ikkje dekning her, seier Ben.

– Tabbe, innrømmer eg,
– Lars Monsen hadde aldri gløymt lykt.

Sist vi låg i telt, var det lyst heile døgnet,
men seint i august er nettene mørke.
Rundt oss er det skuggar overalt.
Det er lett å gøyme seg, spionere
og snike seg innpå oss.
Eg blir kald på armane, huda nuppar seg.
Det er ikkje berre fordi kvelden er kjølig.
Eg synest eg høyrer lydar rundt oss,
listande steg og kviskrande stemmer.

– Trur du det er nokon her? spør eg lågt.
– Nokon frå bubilen vi såg på veg opp?
Ben trekker på skuldrene.
– Då hadde dei komme og sagt hei
og spurt om vi fekk fisk.
– Kanskje dei gøymer seg, seier eg.
Ben nøler før han svarer,
eg trur han er redd.
Han prøver seg med ein spøk:
– Dei har sikkert ikkje fiskekort!
Ben bruker ofte å tulle når vi er i trøbbel,
men no er det ingen av oss som ler.

– Vi kan sjekke hòla i morgon, seier eg.
– Jepp. Når sola er oppe.

Vi går til teltet, pussar tennene
og spyttar kvitt tannkremskum i lyngen.
Natta senkar seg over Reinsvatnet.
Vi rullar ut soveposane, kryp nedi
og dreg glidelåsen tett oppunder haka.

– No er eg daudtrøytt, geispar eg.
– Ikkje vekk meg med teite meldingar i natt!
– Lover, svarer Ben. – Men du?
Han røvaren, kva hadde han gjort?
– Han drap folk. Han var ein mordar, seier eg.

Eg lukkar auga.
Tenker på røyklukta, hòla og knokkelen.
Vi er ikkje åleine her, det kan eg vedde på.
Eg ligg vaken, lyttar etter steg i lyngen,
låge stemmer, kviskring …

Kapittel 2

Eg vaknar med eit rykk.
Kva vekte meg? Ein lyd?
Noko held meg fast.
Eg prøver å vri meg laus, eg sparkar,
men klarer ikkje røre armar og bein.
Auga mine er opne, men alt er svart,
eg ser ingenting.

Brått kjem eg på kor eg er:
i telt på fjellet, saman med Ben.
Det er ingen som held meg,
det er berre soveposen som er trong.

Eg får opp glidelåsen,
finn fram mobilen, bruker skjermen som lykt.
Då ser eg ei ny melding,
det må vere meldingslyden som vekte meg.
Meldinga har ingen tekst, berre eit ikon.
Ein hovudskalle.

Synet av skallen stikk meg som ei nål.
Så blir eg irritert. Typisk Ben!
Han merka at eg var redd ved hòla,
og no vil han skremme meg.
Dårleg gjort, han var like redd sjølv,
ingen av oss torde å krype inn utan lys.

Ben ligg med ryggen til og pustar roleg.
Han prøver å late som han søv.
Eg dunkar borti skuldra hans.

– Ben! seier eg. – Kutt ut!
Han snur seg sakte, lèt som han vaknar.
– Kva er det? mumlar han.

Eg lyser han i trynet med mobilen.
Han ser ganske trøytt ut.
Eg viser meldinga med hovudskallen.
– Dårleg spøk! seier eg.
– Du lovde å ikkje sende tullemelding!

Ben gnir seg i auga. Han speler godt,
det ser verkeleg ut som han nett vakna.
Brått skvett han og sperrar opp auga.
– Ein skalle!
Ben verkar faktisk overraska.

Han peiker på skjermen.
– Det er ikkje eg. Sjekk avsendaren.

Han har rett.
Ukjent nummer, står det.
Men ein kan jukse med avsendaren,
sende frå skjult nummer og med falskt namn.

– Få sjå mobilen din, ber eg.
Ben strekker seg etter ryggsekken,
finn mobilen i sidelomma og viser fram.
– Sjå her, seier han.
– Eg har ikkje sendt ei einaste melding i kveld.
Er jo ikkje dekning her!

Han peiker på ikonet, det er null strekar.
Ben har sjølvsagt rett.
Reinsvatnet ligg i ein trong dal,
høge fjell sperrar på alle kantar.
– Kan ikkje sende utan dekning, seier Ben.
– Kan ikkje motta heller, seier eg.
– Så kor kjem meldinga frå?

Vi ser på kvarandre i det svake, blå lyset
frå mobilane. Trur Ben eg bløffar?

Pling!
Det er mobilen til Ben, han har fått melding.
Frå ukjent nummer.
Ingen tekst, berre eit ikon.
Ein hovudskalle lyser mot oss.

Kapittel 3

– Nokon køddar med oss, seier Ben.
– Er det eit skjult nett her? spør eg.
– Vi melder kvarandre for å sjekke, foreslår Ben.

Eg sender tommel opp til Ben.
Det går nokre lange sekund.
På skjermen kjem ei feilmelding:
«Kan ikkje sende, tenesta er utilgjengeleg.»
Ben får same resultat. «Kan ikkje sende.»

– Vi kjente jo røyklukt då vi kom,
og vi fann bålet, seier eg lågt.
Ben ser på meg og nikkar.
– Nokon er her, kviskrar eg.
– Og no prøver dei å skremme oss.

– Det skal dei ikkje klare. Kom!
Ben snakkar bestemt og modig,
akkurat slik eg liker så godt med han.

Vi kryp ut av soveposane, tek på sko
og krabbar ut av teltet.
Natta er kolsvart, månen og stjernene
ligg gøymde bak tjukke skyer.
Mobilane er det einaste som gir litt lys.

Reinsvatnet ligg kanskje tjue steg unna,
men det er så mørkt at vi knapt ser det.
Nokon kunne stått like framfor oss
utan at vi oppdaga dei.

– Hallo! roper Ben.
Ropet kjem tilbake som ekko frå fjella
på andre sida av vatnet: – Lo…lo…lo…

Ingen svarer.
Men det er nokon der ute.
Røyklukt, bål og meldingar er bevis,
nokon ser oss, utan at vi ser dei.
Er det danskane frå bubilen?
Kva vil dei? Er det ein ekkel spøk?

Eg håper dei snart skal fnise og le,
sånn folk gjer når dei har narra nokon.
Dei kan godt erte oss,
men dei må komme fram.
Seie at skallane er sende frå eit skjult nett.

Vi står stille og lyttar. Held pusten.
Lagar ikkje ein einaste lyd.
Men ingen kjem fram.

Ingen snakkar, ingen ler.

Ingen frå dalen fiskar i Reinsvatnet,
vi skulle ha villmarka for oss sjølv.
Trudde vi.
Til no.

BONUS:

Harald Nortun heiter forfattaren av denne boka. Du kan lese meir om han her

Boktips:

Grøss og gru er ein serie med bøker frå Samlaget. Her er nokre tips:

Eg har venta på deg av Atle Hansen

Bergtatt av Selma Lønning Aarø

Den svartkledde jenta av A. Audhild Solberg

Til toppen